Regulateurshuis

Groningen

Regulateurshuis

Het regulateurshuis op het huidige CiBoGa-terrein was ooit onderdeel van de gemeentelijke gasfabriek op dit terrein. Het regulateurshuis wordt sinds april 2016 gebruikt als proeflokaal met een terras.

  • Kolendrift 19, Groningen
  • Gebouwd in 1892
  • In beheer sinds 2005
  • 486758

Het monument

Dit restant van de voormalig gemeentelijke gasfabriek is van algemeen belang vanwege de architectuurhistorische en industrieel-archeologische waarde. Het is goed bewaard gebleven; de zeldzaamheid en gaafheid van het monument maken het bijzonder. 

De geschiedenis

In 1854 krijgt Groningen een gasfabriek aan de rand van de stad. De verplaatsing van gas van de opslagplaats (gashouder) naar het stadsnet, moest via een regulateur. Een regulateur verminderde de gasdruk vanuit de gashouder naar de ingestelde waarde op het gasnet. Dit gebeurde met oprichting van de gasfabriek in de stad met één gasbuis die aansloot op het stadsnet. 

In 1892 liet de stad Groningen een tweede gasbuis aanleggen. Hiervoor was het nodig een apart gebouw te maken waarin de regulateurs voor beide gasbuizen konden worden ondergebracht. Het gebouwtje dat we nu kennen als regulateurshuis werd in 1892 gebouwd naar het ontwerp van architect K.H. Holthuis. 

Met de bouw van het regulateurshuis was ook rekening gehouden met een eventueel derde regulateur. In de regulateursruimtes stonden in het begin van 1900 waarschijnlijk ook meters die maten hoeveel gas er door de regulateur ging. Onder het gebouw was een kelder aangelegd om plek te maken voor de buizen waardoor het gas naar de stad werd getransporteerd. 

In 1921 veranderde de functie van het gebouw. Het werd toen niet langer gebruikt als regulateurshuis, maar als portiersloge. Samen met de dubbele bedrijfshal aan de Bloemsingel, is het regulateurshuisje het laatste restant van de gemeente gasfabriek.